مذمّت ضرب، فحش، لعن و طعن

بدان که آثار و لوازمی که بر حقد و عداوت مترتّب می گردد، ضرب و فحش و لعن و طعن است. و بسا باشد که اینها از مجرّد غضب نیز صادر گردند. و می شود که به جهت همنشینی اوباش و اراذل، و مصاحبت فسّاق و جهّال، و کسانی که هرزه گو و معتاد به فحش دادن هستند، فحش دادن عادت کسی شود که بدون دشمنی و غضبی فحش به زبان او جاری گردد. و شکّی نیست که همه این امور، مذموم است و قبیح، و در شریعت غَرّا، حرام صریح اند. و موجب «حبط» 1 اعمال و مولّد خسران مآل اند. و «ملّیین» 2 و حکما و متشرّعه و سایر عقلا بر خباثت آنها متّفق، و عقل و شرع بر حرمت آنها دو شاهد صادق.

 

اما ضرب، که عبارت است از زدن با دست، یا چوب، یا آلتی دیگر، پس بدون جهت شرعیّه، در حرمت آن شکّی نیست. و هیچ طایفه از طوایف بنی آدم، و هیچ فرقه از فِرَق عالم، بی جهت و سبب شرعی تجویز زدن کسی را نکرده اند. و در اخبار و آثار، نهی صریح از آن شده و وارد شده است که:

«هرکه مردی را تازیانه زند، حق-تعالی- او را تازیانه ای از آتش خواهد زد». 3

 

و امّا فحش و دشنام و هرزه زبانی و بدگویی: منشأ همه اینها خباثت نفس و دنائت طبع است. و هرکه زبان او به اینها دراز، البتّه خبیث النفس و از جمله اراذل و اوباش، معدود است. بلکه از بعضی اخبار مستفاد می شود که رذل مخصوص شخصی است که مضایقه نداشته باشد از اینکه هرچه بگوید و هرچه به او بگویند. و حضرت پیغمبر(صلّی الله علیه و آله و سلّم) فرمودند که: «مؤمن نیست کسی که طعنه زن و لعن کن و فحش گوی و هرزه زبان است». 4

 

و نیز فرمودند که: «بهشت حرام است بر هر فحش دهنده». 5 و در روایت دیگر از آن سرور مروی است که: «هرزه گویی و پرده دری از شعبه های نفاق است». 6 و نیز از آن حضرت منقول است که: «چهار نفرند که اهل دوزخ از آنها متأذّی اند: یکی از آنها مردی خواهد بود که پیوسته چرک از دهان او جاری خواهد بود، و آن کسی است که در دنیا فحش گوی بوده». 7

 

و نیز از آن جناب مروی است که: «بهشت حرام است بر هر فحّاش هرزه گوی کم حیایی که باک نداشته باشد از اینکه هر چه بگوید و از هرچه از برای او بگویند. و چنین شخصی را اگر تفتیش و تفحّص کنی و به حقیقت امر او برخوری، یا ولدالزّنا است، یا نطفه پدرش با نطفه شیطان ممزوج شده، و این شخص به وجود آمده». 8

 

و در حدیثی دیگر است که هرگاه ببینی مردی را که مضایقه ندارد از اینکه هرچه بگوید و هرچه در حقّ او بگویند، بدانید که او ولدالزّنا است، یا به شراکت شیطان هم رسیده. 9

 

و نیز از آن جناب مروی است که: «از جمله بدان و اشرار بندگان خدا کسی است که مردم به جهت فحش گفتن او از همنشینی او کراهت داشته باشند». 10

 

و مروی است از آن حضرت که: «دشنام دادن به مؤمن، فسق است. و کشتن او کفر است. و غیبت او معصیت است. و حرمت مال او مثل حرمت خون اوست». 11

 

-----------------------------------------

1. محو شدن، از بین رفتن.

2. حزب طرفدار ملیت.

3. وسائل الشیعه، ج 19، ص 12، ح 5 و 7.

4. کنزالعمال، ج1، ص 146، ح 720.

5. همان، ج 3، ص 598، ح 8085.

6. سنن ترمذی، ج 8، ص 183؛ المحجة البیضاء، ج 5، ص 216.

7. کنزالعمال، ج 16، ص 71، ح 43979.

8. کافی، ج 2، ص 323، ح 3.

9. همان، ح 2.

10. همان، ص 325، ح 8.

11. بحارالانوار، ج 75، ص 150، ح 16.

 

 

منبع: معراج السّعاده، ملا احمد نراقی، صص 227 و 228